Tìm hiểu thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự là gì?

Thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự? Thuật ngữ khởi tố vụ án hình sự được sử dụng nhiều nhưng không phải ai cũng hiểu rõ về nó. Những cơ quan nào có thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự? Tất cả những thông tin đó sẽ được Luật Hùng Sơn giới thiệu qua bài viết về thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự dưới đây:

Quảng cáo

Khởi tố vụ án hình sự là gì?

Khởi tố vụ án hình sự ̣̣là một giai đoạn tố tụng hình sự đầu tiên mà trong đó các cơ quan tư pháp hình sự sẽ có thẩm quyền căn cứ theo các quy định của pháp luật về tố tụng hình sự để tiến hành việc xác định có hoặc không các dấu hiệu của tội phạm trong hành vi nguy hiểm cho xã hội đã được thực hiện, đồng thời ban hành quyết định về việc khởi tố hoặc không khởi tố vụ án hình sự liên quan đến hành vi vi phạm đó.

Thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự? Vụ án hình sự là một giai đoạn tố tụng độc lập sẽ mở đầu cho các hoạt động điều tra. Với tính chất là một giai đoạn độc lập và đầu tiên của giai đoạn tố tụng hình sự, giai đoạn vụ án hình sự có chức năng thực hiện các nhiệm vụ cụ thể để xác định các tiền đề của pháp luật về nội dung về vật chất và về pháp luật về hình thức (tố tụng) của việc điều tra vụ án hình sự; thời điểm của giai đoạn này sẽ được bắt đầu từ khi nhận được những thông tin đầu tiên về việc thực hiện hành vi phạm tội và sẽ kết thúc bằng quyết định về việc khởi tố hoặc không thực hiện khởi tố vụ án hình sự có liên quan đến hành vi phạm tội đó.

Thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự của cơ quan điều tra

Căn cứ theo Điều 153 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 quy định thì Cơ quan điều tra sẽ ra quyết định để khởi tố vụ án hình sự đối với tất cả vụ việc có dấu hiệu về tội phạm, trừ những vụ việc do cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số điều tra như: Viện kiểm sát nhân dân hoặc Hội đồng xét xử đang thực hiện việc thụ lý, giải quyết.

Khi phát hiện hành vi có dấu hiệu về tội phạm trong lĩnh vực và địa bàn để quản lý của mình thì các cơ quan sẽ được giao tiến hành một số hoạt động điều tra cụ thể như Bộ đội biên phòng, Hải quan, Kiểm lâm, lực lượng Cảnh sát biển hoặc Kiểm ngư sẽ ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, tiến hành một số hoạt động để điều tra và chuyển đến Viện kiểm sát nhân dân có thẩm quyền hoặc chuyển đến Cơ quan điều tra có thẩm quyền trong thời hạn được quy định theo điều 164 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015.

Các cơ quan khác khi được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra trong Công an nhân dân hoặc Quân đội nhân dân trong khi làm nhiệm vụ của mình, nếu có phát hiện sự việc có dấu hiệu của tội phạm thì sẽ ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, tiến hành hoạt động để điều tra ban đầu và chuyển hồ sơ vụ án hình sự cho Cơ quan điều tra sẽ có thẩm quyền trong thời hạn theo quy định tại điều 164 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015.

Thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự của viện kiểm sát

Căn cứ theo quy định tại khoản 3 điều 153 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 quy định thì Viện kiểm sát nhân dân có thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự trong các trường hợp cụ thể sau đây:

     Thứ nhất, trường hợp Viện kiểm sát nhân dân huỷ bỏ quyết định không khởi tố vụ án hình sự của Cơ quan điều tra hoặc cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động để điều tra;

   Đây là một trường hợp quyết định không khởi tố vụ án hình sự của Cơ quan điều tra hoặc cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra không có các căn cứ, có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm, sẽ cần phải được khởi tố để thực hiện điều tra;

     Thứ hai, trường hợp Viện kiểm sát nhân dân trực tiếp giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố;

Quảng cáo

     Đây là trường hợp Viện kiểm sát nhân dân trực tiếp phát hiện Cơ quan điều tra hoặc cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động để điều tra có vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong hoạt động kiểm tra, xác minh về tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố hoặc có dấu hiệu về bỏ lọt tội phạm mà Viện kiểm sát nhân dân đã yêu cầu bằng văn bản nhưng không được khắc phục;

     Thứ ba, trường hợp Viện kiểm sát nhân dân trực tiếp phát hiện dấu hiệu về tội phạm thông qua các hoạt động thực hành về quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp;

     Thứ tư, trường hợp xét xử tại phiên tòa, Hội đồng xét xử sẽ yêu cầu khởi tố mà Viện kiểm sát nhân dân thấy yêu cầu khởi tố của Hội đồng xét xử là có căn cứ thì Viện kiểm sát sẽ ra quyết định khởi tố vụ án.

Thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự của tòa án

Căn cứ theo khoản 4 điều 153 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 quy định thì hội đồng xét xử sẽ ra quyết định khởi tố vụ án hình sự nếu qua việc xét xử tại phiên tòa mà phát hiện có dấu hiệu về tội phạm mà Cơ quan điều tra hoặc Viện kiểm sát không thực hiện việc khởi tố (có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm).

Quyết định hủy bỏ quyết định khởi tố vụ án hình sự

Căn cứ theo Điều 158 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 quy định về quyết định không khởi tố vụ án hình sự hoặc quyết định hủy bỏ quyết định khởi tố vụ án hình sự cụ thể như sau:

Khi nhận thấy có một trong các căn cứ quy định tại Điều 157 của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 thì người có quyền khởi tố vụ án sẽ ra quyết định không khởi tố vụ án hình sự; nếu đã khởi tố thì sẽ phải ra quyết định để hủy bỏ quyết định khởi tố vụ án hình sự và thông báo cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân đã tố giác, báo tin về tội phạm và kiến nghị khởi tố biết rõ về lý do; nếu xét thấy cần xử lý bằng biện pháp khác thì sẽ chuyển hồ sơ cho cơ quan có thẩm quyền giải quyết.

Quyết định không khởi tố vụ án hình sự hoặc quyết định hủy bỏ quyết định khởi tố vụ án hình sự và các tài liệu có liên quan khác sẽ phải gửi cho Viện kiểm sát cùng cấp hoặc Viện kiểm sát có thẩm quyền trong thời hạn là 24 giờ kể từ khi ra quyết định khởi tố.

Cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân đã tố giác hoặc báo tin về tội phạm sẽ có quyền khiếu nại quyết định không khởi tố vụ án hình sự. Thẩm quyền và thủ tục để giải quyết khiếu nại sẽ được thực hiện theo quy định tại Chương XXXIII của Bộ luật Tố tụng hình sự.

Như vậy, khi có một trong các căn cứ quy định theo Điều 157 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 quy định về các căn cứ không khởi tố vụ án hình sự mà vụ án đã khởi tố thì sẽ phải ra quyết định hủy bỏ quyết định khởi tố vụ án hình sự.

Trên đây là bài viết tư vấn về tìm hiểu về thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự của Luật Hùng Sơn. Hãy liên hệ ngay đến hotline: 1900 6518 Luật Hùng Sơn để được giải đáp những vướng mắc, khó khăn khi bạn không rõ các quy định về hình sự.

Vui lòng đánh giá!
Ls. Luyện Ngọc Hùng

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.


Tin mới

Các tin khác

Video tư vấn pháp luật

To-top
Developed by Luathungson.vn
Facebook Messenger
Chat qua Zalo
Tổng đài 19006518
Developed by Luathungson.vn