Tổ chức lại doanh nghiệp là gì?

  • Ls. Luyện Ngọc Hùng |
  • 25-06-2022 |
  • Doanh nghiệp , |
  • 549 Lượt xem

Tổ chức lại doanh nghiệp là gì? Hiện nay có bao nhiêu hình thức tổ chức lại doanh nghiệp? Nội dung cơ bản của các loại hình thức như thế nào? Cùng Luật Hùng Sơn giải đáp các thắc mắc tổ chức lại doanh nghiệp là gì? ở trên qua bài viết sau. 

Quảng cáo

Cơ sở pháp lý

  • Luật doanh nghiệp 2020 
  • Nghị định 01/2021/NĐ-CP

Tổ chức lại doanh nghiệp là gì?

Căn cứ theo khoản 31 Điều 4 Luật doanh nghiệp 2020 có quy định như sau: “31. Tổ chức lại doanh nghiệp là việc chia, tách, hợp nhất, sáp nhập hoặc chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.”

Việc tổ chức lại doanh nghiệp nhằm giúp cho doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh để có thể phát huy hiệu quả các hoạt động kinh doanh hoặc giúp doanh nghiệp có thể giải quyết được các vấn đề mâu thuẫn nội bộ để tránh phải giải thể hoặc tuyên bố phá sản doanh nghiệp. Vì vậy, tổ chức lại doanh nghiệp thường sẽ được đặt ra khi mà:

  • Chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp cần thay đổi;
  • Nhu cầu quản trị doanh nghiệp muốn thay đổi;
  • Các chủ sở hữu của doanh nghiệp phát sinh mâu thuẫn;
  • Công ty thiếu nhân sự dẫn đến số lượng thành viên công ty không còn đủ giới hạn tối thiểu;
  • Nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường

Đặc điểm của tổ chức lại doanh nghiệp

Sau khi tìm hiểu Tổ chức lại doanh nghiệp là gì?  cùng tìm hiểu đặc điểm của tổ chức lại doanh nghiệp. Tổ chức lại doanh nghiệp mang các đặc điểm pháp lý cơ bản như sau:

Về đối tượng: Đối tượng được tổ chức lại là các doanh nghiệp, bao gồm doanh nghiệp trước và sau khi hoạt động tổ chức lại diễn ra,  được gọi chung là doanh nghiệp được tổ chức lại.

Về nguyên tắc: Tổ chức lại doanh nghiệp có thể diễn ra ở tất cả loại hình doanh nghiệp,  tuy nhiên xuất phát từ nhu cầu quản lý và yêu cầu điều chỉnh của pháp luật, thì mỗi hình thức tổ chức lại doanh nghiệp chỉ có thể được diễn ra ở một hoặc là một số loại hình doanh nghiệp nhất định. 

Về tính chất: Tổ chức lại doanh nghiệp là hoạt động có thể sẽ làm thay đổi tư cách pháp lý và quy mô kinh doanh của doanh nghiệp. Ví dụ: Ở các trường hợp chuyển đổi doanh nghiệp, tách doanh nghiệp, việc tổ chức lại doanh nghiệp sẽ làm hình thành doanh nghiệp mới, thậm chí có thể là doanh nghiệp khác loại hình ban đầu. Trong trường hợp sáp nhập hoặc hợp nhất doanh nghiệp, việc tổ chức lại doanh nghiệp làm tăng lên quy mô kinh doanh của doanh nghiệp. Tổ chức lại doanh nghiệp cũng có thể làm chấm dứt tư cách pháp lý của doanh nghiệp đối với trường hợp các doanh nghiệp bị hợp nhất, doanh nghiệp bị chuyển đổi, doanh nghiệp bị chia ra…

Về hệ quả pháp lý: Tổ chức lại doanh nghiệp có sự đặc trưng là tồn tại sự kế thừa và chuyển giao các quyền, nghĩa vụ pháp lý giữa các doanh nghiệp tham gia vào việc tổ chức lại. Điều này nhằm làm hạn chế tối đa những tác động có ảnh hưởng không cần thiết đến với các đối tác và người lao động của doanh nghiệp được tổ chức lại.

Về hình thức thực hiện tổ chức lại: Tổ chức lại doanh nghiệp diễn ra với các hình thức đa dạng bao gồm: tách, chia, hợp nhất, sáp nhập và chuyển đổi doanh nghiệp.

Các hình thức tổ chức lại doanh nghiệp

Chia doanh nghiệp

Chia doanh nghiệp là một trong những hình thức tổ chức lại doanh nghiệp, theo đó, một doanh nghiệp sẽ được chia thành hai hay nhiều doanh nghiệp mới và chấm dứt sự tồn tại của doanh nghiệp gốc bị chia. Quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp gốc bị chia được chuyển giao từ doanh nghiệp này sang cho các doanh nghiệp mới hình thành.

Khi quyết định việc chia doanh nghiệp ra chủ sở hữu doanh nghiệp cần phải quyết định về các vấn đề liên quan, sau đây:

  • Tên, địa chỉ trụ sở chính của doanh nghiệp bị chia, tên của các công ty sẽ thành lập;
  • Cách thức, nguyên tắc và thủ tục việc chia tài sản công ty;
  • Các phương án sử dụng lao động;
  • Cách thức phân chia, thời hạn và thủ tục chuyển đổi phần vốn góp, cổ phần, trái phiếu của công ty bị chia sang các công ty mới thành lập;
  • Nguyên tắc giải quyết tất cả các nghĩa vụ của công ty bị chia;
  • Thời gian thực hiện chia công ty;
  • Thông qua điều lệ, bầu hoặc bổ nhiệm chủ tịch hội đồng thành viên, chủ tịch công ty, hội đồng quản trị, giám đốc hoặc tổng giám đốc…

Doanh nghiệp gốc bị chia và các doanh nghiệp mới có thể là những doanh nghiệp cùng loại hình nhưng đây không phải là bắt buộc. Ngoài ra, cần lưu ý cơ sở pháp lý tại thời điểm mà chia doanh nghiệp xem rằng luật pháp hiện hành có thể chỉ quy định doanh nghiệp nào được chia và chia thành những loại nào. Các trường hợp mà pháp luật chưa quy định thì sẽ chưa có cơ sở pháp lý để tiến hành. Ví dụ như: Luật Doanh nghiệp năm 2014 không có quy định về việc chia công ty hợp danh và doanh nghiệp tư nhân, do đó không thể thực hiện được việc chia hai loại doanh nghiệp này trên thực tế;

Về trách nhiệm tài sản: Do có sự chuyển giao quyền và nghĩa vụ từ doanh nghiệp gốc bị chia, các công ty mới thành lập phải cùng chịu trách nhiệm liên đới về các khoản nợ chưa thanh toán xong, hợp đồng lao động và nghĩa vụ tài chính khác của công ty bị chia hoặc các thỏa thuận với chủ nợ, khách hàng và người lao động để một trong số các công ty chia ra đó thực hiện các nghĩa vụ này.

Tách doanh nghiệp

Tách doanh nghiệp là một trong những hình thức tổ chức lại doanh nghiệp, tuy nhiên khác với chia doanh nghiệp thì một doanh nghiệp sẽ được tách thành hai hoặc nhiều doanh nghiệp mà không chấm dứt sự tồn tại của doanh nghiệp gốc bị tách.

Trong trường hợp này, sẽ có ít nhất một doanh nghiệp mới ra đời, song song tồn tại và độc lập với doanh nghiệp gốc bị tách. Tách doanh nghiệp ra sẽ dẫn đến việc giảm quy mô của doanh nghiệp đi do bị tách do một bộ phận vốn, tài sản, thành viên đã được chuyển sang doanh nghiệp được tách ra (doanh nghiệp mới).

Tương tự như chia doanh nghiệp, việc tách doanh nghiệp cũng do chủ sở hữu doanh nghiệp ban đầu quyết định về chủ trương chính sách tách, cách thức, thời điểm tách, xử lý quyền và nghĩa vụ sau khi tách… Chủ sở hữu cũng phải quyết định các vấn đề có liên quan như sau: Tên, địa chỉ trụ sở chính của công ty bị tách; tên công ty được tách sẽ thành lập; các phương án sử dụng lao động; cách thức tách công ty; giá trị tài sản, các quyền và nghĩa vụ được chuyển từ công ty cũ bị tách sang công ty được tách; thời gian thực hiện tách công ty.

Quảng cáo

Doanh nghiệp có thể được tách theo cách thức tương tự như cách thức chia doanh nghiệp ở trên, tức là một phần hoặc toàn bộ vốn góp vào của thành viên (một, một số thành viên) cùng với giá trị tài sản tương ứng vốn góp của họ được chuyển sang cho công ty mới.

Về trách nhiệm tài sản: Sau khi tách doanh nghiệp, công ty bị tách và công ty được tách mới sẽ cùng liên đới chịu trách nhiệm về các khoản nợ chưa thanh toán, các hợp đồng lao động và nghĩa vụ tài sản của công ty bị tách, trừ trường hợp công ty bị tách, công ty mới thành lập, chủ nợ, khách hàng và người lao động của công ty bị tách có những thỏa thuận khác.

Hợp nhất doanh nghiệp

Hợp nhất doanh nghiệp là một trong các hình thức tổ chức lại doanh nghiệp, theo đó, hai hay nhiều doanh nghiệp sẽ cùng hợp lại với nhau thành một doanh nghiệp mới bằng cách chuyển giao toàn bộ tài sản, quyền và nghĩa vụ tài sản của doanh nghiệp cũ cho doanh nghiệp mới và chấm dứt sự tồn tại của hai hay nhiều doanh nghiệp cũ (các doanh nghiệp bị hợp nhất).

Khác với các hình thức chia, tách doanh nghiệp, hợp nhất doanh nghiệp có tính chất tập trung kinh tế, do có hai hay nhiều doanh nghiệp cùng hợp lại thành một doanh nghiệp lớn mạnh hơn về quy mô đầu tư kinh doanh. Điều này đòi hỏi các nhà đầu tư và doanh nghiệp cần lưu ý tuân thủ các quy định về tập trung kinh tế bên cạnh các quy định về doanh nghiệp và hợp đồng.

Hợp nhất được tiến hành dựa trên cơ sở đàm phán, thỏa thuận và thống nhất ý kiến giữa các doanh nghiệp hợp nhất về các nội dung liên quan đến tên, địa chỉ trụ sở chính của các công ty mới hợp nhất; tên, địa chỉ trụ sở chính của công ty hợp nhất; thủ tục và điều kiện hợp nhất; các phương án sử dụng lao động; thời gian, thủ tục và điều kiện chuyển đổi tài sản, chuyển đổi các phần vốn góp, cổ phần, trái phiếu của công ty bị hợp nhất thành phần vốn góp, cổ phần, trái phiếu của công ty được hợp nhất; thời gian thực hiện hợp nhất… Khi thỏa thuận hợp đồng hợp nhất, các doanh nghiệp bị hợp nhất đều có chung mục tiêu là chuyển giao tài sản, quyền và nghĩa vụ tài sản để có thể hình thành doanh nghiệp mới và sau đó tất cả doanh nghiệp bị hợp nhất cùng chấm dứt tồn tại. Điều này thể hiện tính bình đẳng về vị thế của các công ty và sẽ không có dấu hiệu “thôn tính” lẫn nhau.

Về trách nhiệm tài sản: Doanh nghiệp hợp nhất được hưởng tất cả các quyền và lợi ích hợp pháp, chịu trách nhiệm về các khoản nợ chưa thanh toán, hợp đồng lao động và các nghĩa vụ tài sản khác của những doanh nghiệp bị hợp nhất, kể từ thời điểm doanh nghiệp bắt đầu hợp nhất đã thực hiện việc đăng ký doanh nghiệp và các công ty bị hợp nhất chấm dứt tồn tại;

Sáp nhập doanh nghiệp

Sáp nhập doanh nghiệp là một trong những hình thức tổ chức lại doanh nghiệp, theo đó, một hoặc một số các doanh nghiệp có thể sáp nhập chung vào một doanh nghiệp khác bằng cách chuyển toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp sang doanh nghiệp nhận sáp nhập, đồng thời chấm dứt sự tồn tại của tất cả các doanh nghiệp bị sáp nhập.

Khác với việc hợp nhất, sáp nhập doanh nghiệp có đặc trưng là sự mất đi của doanh nghiệp bị sáp nhập nhưng mà doanh nghiệp nhận sáp nhập vẫn tồn tại. Mọi giá trị của doanh nghiệp bị sáp nhập sẽ được chuyển giao toàn bộ cho doanh nghiệp nhận sáp nhập và việc này dẫn đến sự lớn mạnh hơn về quy mô và thị phần cho doanh nghiệp đó. Dấu hiệu “một mất một còn” này cho thấy tính chất “thôn tính” của doanh nghiệp nhận sáp nhập và sự yếu thế hơn của doanh nghiệp bị sáp nhập, cho dù giữa các doanh nghiệp này luôn tồn tại một hợp đồng sáp nhập.

Với pháp nhân nói chung, việc sáp nhập dựa theo sự thỏa thuận giữa các bên pháp nhân hoặc theo quyết định của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Trong quan hệ đầu tư kinh doanh, xuất phát từ quyền tự do kinh doanh được pháp luật ghi nhận, việc sáp nhập doanh nghiệp không bằng một quyết định hành chính mà sẽ do chủ sở hữu doanh nghiệp quyết định và trên cơ sở này, các doanh nghiệp liên quan sẽ thỏa thuận cụ thể các quyền lợi, nghĩa vụ cụ thể khi sáp nhập doanh nghiệp.

Tương tự như hợp nhất doanh nghiệp, sáp nhập doanh nghiệp cũng là hình thức tập trung kinh tế, do đó cần lưu ý đến các quy định của pháp luật cạnh tranh khi thực hiện sáp nhập doanh nghiệp.

Về trách nhiệm tài sản: Doanh nghiệp nhận sáp nhập được hưởng các quyền và lợi ích hợp pháp, chịu trách nhiệm về các khoản nợ chưa thanh toán, về họp đồng lao động và các nghĩa vụ tài sản khác của các doanh nghiệp bị sáp nhập, kể từ thời điểm doanh nghiệp nhận sáp nhập hoàn tất thủ tục đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp. Đây cũng là lúc các công ty bị sáp nhập chấm dứt tồn tại.

Chuyển đổi doanh nghiệp

Chuyển đổi doanh nghiệp là một trong những hình thức tổ chức lại doanh nghiệp, theo đó, một doanh nghiệp sẽ thực hiện chuyển đổi thành loại hình doanh nghiệp khác trong sự tồn tại liên tục của doanh nghiệp này. Chuyển đổi doanh nghiệp có thể giữ nguyên tính chất hoặc dẫn đến thay đổi về sở hữu trong doanh nghiệp.

Chuyển đổi doanh nghiệp sẽ làm thay đổi loại hình doanh nghiệp đó, do vậy, về thủ tục pháp lý sẽ cần phải cấp lại Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp cho doanh nghiệp sau chuyển đổi.

Luật Doanh nghiệp năm 2014 quy định các hình thức chuyển đổi sau:

  • Chuyển đổi công ty TNHH thành công ty cổ phần;
  • Chuyển đổi công ty cổ phần thành công ty TNHH một thành viên;
  • Chuyển đổi công ty cổ phần thành công ty TNHH hai thành viên trở lên;
  • Chuyển đổi doanh nghiệp tư nhân thành công ty TNHH (một hoặc nhiều thành viên).

Trên đây là toàn bộ thông tin của công ty Luật Hùng Sơn về “Tổ chức lại doanh nghiệp là gì?”. Nếu quý khách hàng còn bất kỳ thắc mắc gì cần được giải đáp, xin vui lòng liên hệ với chúng tôi thông qua Hotline 0964 509 555 hoặc đặt lịch ở văn phòng để được các chuyên viên tư vấn trả lời một cách nhanh gọn và chính xác nhất. Cảm ơn quý khách đã theo dõi bài viết. Trân trọng!

Vui lòng đánh giá!
Ls. Luyện Ngọc Hùng

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *


Tin mới

Các tin khác

Video tư vấn pháp luật

To-top
Developed by Luathungson.vn
Facebook Messenger
Chat qua Zalo
Tổng đài 19006518
Developed by Luathungson.vn