Điểm khác biệt giữa quyền tác giả và quyền liên quan

Quyền tác giả và quyền liên quan đến tác giả là hai quyền được quy định rõ tại Luật Sở hữu trí tuệ. Vậy quyền tác giả và quyền liên quan đến tác giả có điểm gì tương đồng, có điểm gì khác nhau?

Quảng cáo

Các khái niệm cần nắm rõ

Quyền tác giả là gì?

Theo Luật Sở hữu trí tuệ 2005 thì quyền tác giả được hiểu là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu.

Quyền tác giả bảo hộ tác phẩm của tác giả

Quyền liên quan đến tác giả là gì

Cũng theo khoản 3 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 thì Quyền liên quan đến tác giả là quyền của tổ chức, cá nhân đối với cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hóa.

Quyền liên quan đến tác giả là quyền được trao cho một người hoặc một nhóm người vì vai trò quan trọng của họ đối với việc truyền bá và phổ biến một số hình tác phẩm đến với công chứng

Ví dụ như đối với một bài hát, quyền tác giả sẽ bảo hộ phần nhạc của nhạc sĩ và phần ca từ của người đã viết lời. Còn quyền liên quan sẽ là:

  • Các phần biểu diễn của ca sĩ trình bày bài hát đó;
  • Các bản ghi âm, ghi hình chứa bài hát đó;
  • Chương trình phát sóng của một tổ chức sản xuất chương trình chứa bài hát đó.

quyền tác giả và quyền liên quan

So sánh quyền tác giả và quyền liên quan

Giữa quyền tác giả và quyền liên quan có những điểm tương đồng và khác biệt sau đây.

Quảng cáo

Điểm tương đồng quyền tác giả và quyền liên quan

Giữa quyền tác giả và các quyền liên quan có những điểm tương đồng sau đây:

  • Quyền tác giả và quyền liên quan đều cùng hướng tới việc bảo vệ thành quả sáng tạo của tác giả; một số đối tượng sẽ không được bảo hộ nếu có nội dung vi phạm pháp luật, đạo đức.
  • Căn cứ để xác lập quyền tác giả và quyền liên quan không cần phải thực hiện bất cứ thủ tục chính thức nào. Tác phẩm sẽ tự động được bảo hộ ngay khi vừa sáng tạo ra mà không cần phải đăng ký, nộp lưu, nộp phí hay thực hiện bất cứ một thủ tục chính thức hay hành chính nào cả.

Tuy nhiên, tác giả của tác phẩm,  là chủ thể của quyền tác giả, quyền liên quan vẫn có thể thực hiện thủ tục đăng ký để đảm bảo quyền lợi của mình khi có xảy ra các tranh chấp.

Đối với những quyền tài sản thuộc quyền tác giả và các quyền liên quan, đầy là quyền chỉ được bảo  hộ có thời hạn. Sau khi hết thời hạn bảo hộ, chúng sẽ không được bảo hộ nữa và sẽ được coi là thuộc sở hữu công cộng.

Điểm khác nhau quyền tác giả và quyền liên quan

STT Tiêu chí Quyền tác giả Quyền liên quan
1.          Căn cứ phát sinh, xác lập quyền Quyền tác giả là quyền được phát sinh kể từ khi tác phẩm được sáng tạo và được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định, không phân biệt nội dung, chất lượng, hình thức, phương tiện, ngôn ngữ, đã công bố hay chưa công bố, đã đăng ký hay chưa đăng ký. Quyền liên quan được phát sinh kể từ khi cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hoá được định hình hoặc thực hiện mà không gây phương hại đến quyền tác giả.
2.     Đối tượng được bảo hộ -Các tác phẩm văn học, nghệ thuật và khoa học như: Tác phẩm văn học, khoa học, sách giáo khoa, giáo trình và các tác phẩm khác được thể hiện dưới dạng chữ viết hoặc ký tự khác; Các bài giảng, bài phát biểu và bài nói khác; Tác phẩm báo chí,..

-Tác phẩm phái sinh không gây phương hại đến quyền tác giả đối với tác phẩm được dùng để làm tác phẩm phái sinh.

– Các cuộc biểu diễn

– Các bản ghi âm, ghi hình

– Các chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hoá

3.        Chủ thể được bảo hộ Người trực tiếp sáng tạo ra tác phẩm và chủ sở hữu quyền tác giả (Điều 13 và Điều 36 Luật Sở hữu trí tuệ 2005)

Chủ sở hữu quyền tác giả là: cá nhân, tổ chức nắm giữ một, một số hoặc toàn bộ các quyền tài sản liên quan đến tác phẩm được thừa nhận dù họ là người trực tiếp hoặc không trực tiếp tạo ra tác phẩm đó.

Người biểu diễn, chủ sở hữu cuộc biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, tổ chức phát sóng
4.        Điều kiện bảo hộ Có tính nguyên gốc; được định hình dưới một dạng vật chất nhất định; trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật, khoa học; không thuộc các đối tượng không thuộc quyền bảo hộ Có tính nguyên gốc, phải có dấu ấn sáng tạo của chủ thể liên quan và không gây phương hại đến quyền tác giả.
5.       Nội dung bảo hộ Quyền nhân thân và quyền tài sản

Quyền nhân thân là những quyền chỉ thuộc về riêng cá nhân tác giả, không thể chuyển giao cho bất kỳ ai dưới bất kỳ hình thức nào thậm chí ngay cả trong trường hợp tác giả của đối tượng sở hữu công nghiệp đó chết.

Quyền tài sản bao gồm Quyền làm tác phẩm phái sinh; Quyền biểu diễn tác phẩm trước công chúng; Quyền sao chép tác phẩm; Quyền phân phối, nhập khẩu bản gốc hoặc bản sao của tác phẩm; Quyền truyền đạt tác phẩm đến công chúng bawngfphuowng tiện hữu tuyến, vô tuyến, mạng thông tin điện tử hoặc bất kỳ phương tiện kỹ thuật nào khác; Quyền cho thuê bản gốc hoặc bản sao tác phẩm điện ảnh, chương trình máy tính

Chủ yếu là quyền tài sản, chỉ có người biểu diễn mới có quyền nhân thân.

 

6.     Thời hạn bảo hộ – Đối với các quyền nhân thân thì bảo hộ vô thời hạn trừ quyền công bố tác phẩm;

– Đối với các quyền tài sản: thì thời hạn bảo hộ như sau:

+ Tác phẩm điện ảnh, mỹ thuật ứng dụng, nhiếp ảnh, sân khấu, tác phẩm khuyết danh: Thời hạn bảo hộ là 75 năm, kể từ khi tác phẩm được công bố lần đầu tiên.

+  Tác phẩm còn lại: thời hạn bảo hộ là suốt cuộc đời tác giả và 50 năm tiếp theo kể từ năm tác giả chết; nếu tác phẩm có đồng tác giả thì thời hạn bảo hộ chấm dứt vào năm thứ 50 sau năm đồng tác giả cuối cùng chết.

– Quyền của người biểu diễn: thời hạn 50 năm tính từ năm tiếp theo năm mà cuộc biểu diễn được định hình.

– Quyền của nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình: 50 năm tính từ năm tiếp theo năm công bố sản phẩm hoặc 50 năm kể từ năm tiếp theo năm mà bản ghi âm, ghi hình được định hình nếu bản ghi âm, ghi hình chưa được công bố.

– Quyền của tổ chức phát sóng: 50 năm tính từ năm tiếp theo năm mà chương trình phát sóng được thực hiện.

 Mối quan hệ giữa quyền tác giả và quyền liên quan

Để quyền liên quan phát sinh thì những chủ thể như người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi hình, ghi âm,.. phải biểu diễn hay thể hiện, phát sóng dựa trên tác phẩm gốc của chủ sở hữu quyền tác giả. Nghĩa là người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, người phát sóng là người đóng vai trò trung gian để truyền tải các nội dung, thông tin của sản phẩm gốc đến với công chúng. Quyền trung gian được gọi là quyền liên quan đến quyền tác giả.

Một tác phẩm ra đời và được thể hiện dưới một hình thức nhất định, dù được công bố nhưng chưa chắc chắn rằng cộng đồng sẽ đón nhận và tiếp thu được hết giá trị và thông tin mà tác phẩm đó mang lại. Thông qua những chủ thể trung gian đó thì tác phẩm có thể dễ dàng tiếp cận với công chúng, dễ được công chúng đánh giá cao hơn bởi những khả năng truyền đạt hấp dẫn, kỹ năng truyền tải của người biểu diễn. Ví dụ như tác phẩm là bài hát, thông qua kỹ năng biểu diễn, giọng hát truyền cảm của ca sĩ đã giúp cho bài hát trở nên nổi tiếng, tiếp cận được đông đảo công chúng.

Quyền liên quan đến tác giả chỉ được bảo hộ với điều kiện không gây thương hại đến quyền tác giả. Quyền liên quan đến tác giả tồn tại song song và gắn liền với tác phẩm, chỉ khi tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả cho phép các chủ thể khai thác và sử dụng tác phẩm thì những chủ thể của quyền liên quan mới có thể thực hiện các hoạt động đối với tác phẩm. Tương tự như chủ thể của quyền tác giả, chủ thể của quyền liên quan đến quyền tác giả cũng được bảo vệ quyền nhân thân, quyền tài sản đối với các sản phẩm của mình.

Tóm lại, quyền liên quan giữa vai trò quan trọng trong việc đưa tác phẩm tiếp cận với công chúng, giúp thu hút được nhiều người biết đến tác phẩm gốc.


Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *


Tin mới

Các tin khác

Video tư vấn pháp luật

To-top
Developed by Luathungson.vn
Facebook Messenger
Chat qua Zalo
Tổng đài 19006518
Developed by Luathungson.vn