Phân chia tài sản chung khi không đăng ký kết hôn

“Sống thử” là thực trạng nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn. Trong thời gian chung sống như vợ chồng, các cặp đôi có thể cùng tạo dựng nên khối tài sản chung. Khi hết thời gian sống chung thì khối tài sản này thuộc về ai? Phân chia tài sản chung khi không đăng ký kết hôn được thực hiện như thế nào?

Quảng cáo

1. Quy định pháp luật về việc chung sống như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn?

a) Chung sống như vợ chồng là gì?

Pháp luật hiện hành – Luật Hôn nhân gia đình năm 2014 tại khoản 7 Điều 3 quy định:

Chung sống như vợ chồng là việc nam, nữ tổ chức cuộc sống chung và coi nhau là vợ chồng”.

Khác với vợ chồng hợp pháp, việc chung sống như vợ chồng là nam và nữ tự nguyện sống chung và coi nhau như vợ chồng mà không tiến hành thủ tục đăng ký kết hôn và quan hệ này không được Nhà nước và pháp luật thừa nhận.

Trước thời điểm Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 ra đời, tại Mục 3 Nghị định số 35/2000/NQ-QH10 Về việc thi hành Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000 quy định:

“a) Trong trường hợp quan hệ vợ chồng được xác lập trước ngày 03 tháng 01 năm 1987, ngày Luật Hôn nhân và Gia đình năm 1986 có hiệu lực mà chưa đăng ký kết hôn thì được khuyến khích đăng ký kết hôn; trong trường hợp có yêu cầu ly hôn thì được Toà án thụ lý giải quyết theo quy định về ly hôn của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000;

b) Nam và nữ chung sống với nhau như vợ chồng từ ngày 03 tháng 01 năm 1987 đến ngày 01 tháng 01 năm 2001, mà có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật này thì có nghĩa vụ đăng ký kết hôn trong thời hạn hai năm, kể từ ngày Luật này có hiệu lực cho đến ngày 01 tháng 01 năm 2003; trong thời hạn này mà họ không đăng ký kết hôn, nhưng có yêu cầu ly hôn thì Toà án áp dụng các quy định về ly hôn của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000 để giải quyết.

Từ sau ngày 01 tháng 01 năm 2003 mà họ không đăng ký kết hôn thì pháp luật không công nhận họ là vợ chồng;

c) Kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2001 trở đi, trừ trường hợp quy định tại điểm a và điểm b khoản 3 của Nghị quyết này, nam và nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn, đều không được pháp luật công nhận là vợ chồng; nếu có yêu cầu ly hôn thì Toà án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng; nếu có yêu cầu về con và tài sản thì Toà án áp dụng khoản 2 và khoản 3 Điều 17 của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000 để giải quyết.”

Theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000, việc nam, nữ chung sống như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn có 03 hướng giải quyết như sau:

Trường hợp 1: Nam, nữ chung sống như vợ chồng trước ngày 03 tháng 01 năm 1987 sẽ được thụ lý giải quyết việc ly hôn đồng nghĩa với việc Nhà nước công nhận họ là vợ chồng và việc chia tài sản sẽ được giải quyết theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình 2000.

Trường hợp 2: Nam, nữ chung sống như vợ chồng trong khoảng thời gian từ 03 tháng 01 năm 1987 đến ngày 01 tháng 01 năm 2001 sẽ chỉ được công nhận là vợ chồng và thụ lý giải quyết việc ly hôn đến hết ngày 01 tháng 01 năm 2003 theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình 2000.

Trường hợp 3: Nam, nữ chung sống như vợ chồng từ ngày 01 tháng 01 năm 2001 trở đi và những người ở trường hợp 2 nhưng không tiến hành đăng ký kết hôn trước ngày 01 tháng 01 năm 2003 sẽ không được công nhận quan hệ vợ chồng.

Quảng cáo

tài sản chung khi không đăng ký kết hôn

2. Việc chia tài sản chung khi không đăng ký kết hôn của nam, nữ chung sống như vợ chồng

Tương ứng với 3 hướng xử lý trên, việc chia tài sản khi không đăng ký kết hôn được thực hiện như sau:

Trường hợp 1:

Đối với nam, nữ chung sống như vợ chồng trước ngày 03 tháng 01 năm 1987 và nam, nữ chung sống như vợ chồng trong khoảng thời gian từ 03 tháng 01 năm 1987 đến ngày 01 tháng 01 năm 2001 nhưng có yêu cầu ly hôn trước ngày 01 tháng 01 năm 2003. Theo quy định tại điểm a, b mục 3 Nghị định số 35/2000/NQ-QH10, việc chia tài sản sẽ được giải quyết như chia tài sản trong ly hôn vợ chồng theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2000.

Trường hợp 2:

Đối với nam, nữ chung sống như vợ chồng trong khoảng thời gian từ 03 tháng 01 năm 1987 đến ngày 01 tháng 01 năm 2001 nhưng không đăng ký kết hôn trước ngày 01 tháng 01 năm 2003 và nam, nữ chung sống như vợ chồng trong khoảng thời gian từ ngày 01 tháng 01 năm 2001 đến trước ngày 01 tháng 01 năm 2015. Theo quy định tại điểm c mục 3 Nghị định số 35/2000/NQ-QH10, việc chia tài sản được thực hiện theo quy định tại khoản 3 Điều 17 Luật Hôn nhân và Gia đình 2000:

Điều 17. Hậu quả pháp lý của việc hủy kết hôn trái pháp luật

3. Tài sản được giải quyết theo nguyên tắc tài sản riêng của ai thì vẫn thuộc quyền sở hữu của người đó; tài sản chung được chia theo thoả thuận của các bên; nếu không thoả thuận được thì yêu cầu Toà án giải quyết, có tính đến công sức đóng góp của mỗi bên; ưu tiên bảo vệ quyền lợi chính đáng của phụ nữ và con.”

Như vậy, trong trường hợp này tài sản riêng được chia theo quyền sở hữu và tài sản chung được chia theo thỏa thuận hoặc chia theo công sức đóng góp của mỗi bên. Việc chia tài sản phải đảm bảo ưu tiên quyền lợi chính đáng của người phụ nữ và con.

Trường hợp 3:

Đối với nam, nữ chung sống như vợ chồng trong khoảng thời gian từ ngày 01 tháng 01 năm 2015, thì việc chia tài sản sẽ được áp dụng theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình 2014. Cụ thể, tại khoản 1 Điều 14 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định về Giải quyết hậu quả của việc nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn:

“Điều 14. Giải quyết hậu quả của việc nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn

1. Nam, nữ có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật này chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng. Quyền, nghĩa vụ đối với con, tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng giữa các bên được giải quyết theo quy định tại Điều 15 và Điều 16 của Luật này.”

Dẫn chiếu tới quy định tại Điều 16 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:

“Điều 16. Giải quyết quan hệ tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn

1. Quan hệ tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn được giải quyết theo thỏa thuận giữa các bên; trong trường hợp không có thỏa thuận thì giải quyết theo quy định của Bộ luật dân sự và các quy định khác của pháp luật có liên quan.

2. Việc giải quyết quan hệ tài sản phải bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ và con; công việc nội trợ và công việc khác có liên quan để duy trì đời sống chung được coi như lao động có thu nhập.”

Đối chiếu với quy định trên, việc chia tài sản của nam, nữ chung sống như vợ chồng không đăng ký kết hôn theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 sẽ được giải quyết theo thỏa thuận của các bên. Trong trường hợp hai bên không có thỏa thuận về việc chia tài sản thì sẽ giải quyết theo quy định của Bộ luật dân sự và các quy định khác của pháp luật có liên quan. Việc chia tài sản chung có thể được giải quyết theo quy định tại Điều 219 Bộ Luật dân sự 2015:

Điều 219. Chia tài sản thuộc hình thức sở hữu chung

1. Trong trường hợp sở hữu chung có thể phân chia thì mỗi chủ sở hữu chung đều có quyền yêu cầu chia tài sản chung; nếu các chủ sở hữu chung đã thoả thuận không phân chia tài sản chung trong một thời hạn thì mỗi chủ sở hữu chung chỉ có quyền yêu cầu chia tài sản chung khi hết thời hạn đó; khi tài sản chung không thể chia được bằng hiện vật thì được trị giá thành tiền để chia.

2. Trong trường hợp có người yêu cầu một người trong số các chủ sở hữu chung thực hiện nghĩa vụ thanh toán khi người đó không có tài sản riêng hoặc tài sản riêng không đủ để thanh toán thì người yêu cầu có quyền yêu cầu chia tài sản chung để nhận tiền thanh toán và được tham gia vào việc chia tài sản chung, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Nếu không thể chia phần quyền sở hữu bằng hiện vật hoặc việc chia này bị các chủ sở hữu chung còn lại phản đối thì người có quyền có quyền yêu cầu người có nghĩa vụ bán phần quyền sở hữu của mình để thực hiện nghĩa vụ thanh toán.”

Tuy nhiên, tài sản dù chia theo hình thức nào thì cũng cần phải đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ và con.

Trên đây là bài viết về việc Phân chia tài sản chung khi không đăng ký kết hôn của Luật Hùng Sơn. Nếu có bất cứ thắc mắc nào, vui lòng liên hệ Tổng đài tư vấn Hôn nhân và gia đình 1900.6518 để được đội ngũ Luật sư tư vấn và hỗ trợ kịp thời.

>>> Chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân có gọi là ly hôn không?

Vui lòng đánh giá!
Ls. Nguyễn Minh Hải

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *


Tin mới

Các tin khác

Video tư vấn pháp luật

To-top
Developed by Luathungson.vn
Facebook Messenger
Chat qua Zalo
Tổng đài 19006518
Developed by Luathungson.vn